राजविराज । रातको करिब दुई बजेको थियो। सुत्केरी हुने पीडाले छटपटाइरहेकी एक गर्भवती महिला अस्पतालको गेटबाहिर सडकमा थिइन्। उनलाई सुरक्षित प्रसूति गराउनुपर्ने ठाउँ अस्पताल थियो। तर, अस्पतालले मागेको रकम तिर्न नसकेपछि उनी अस्पतालबाट बाहिरिन बाध्य भइन्।
अन्ततः उनले अस्पतालकै गेटबाहिर सडकमा बच्चा जन्माउनुपरेको घटना बाहिर आएको छ।

यो घटना सप्तरीको राजविराजस्थित गजेन्द्रनारायण सिंह अस्पतालसँग सम्बन्धित छ। गरिब तथा विपन्न नागरिकको उपचारको आशाको केन्द्र मानिने सरकारी अस्पतालमा यस्तो घटना भएको विषय सार्वजनिक भएपछि अस्पतालको सेवा, संवेदनशीलता र जिम्मेवारीमाथि गम्भीर प्रश्न उठेको छ।

जहाँ उपचार पाउनुपर्ने थियो, त्यहीँबाट बाहिरिनुपर्‍यो
सुत्केरी व्यथा लागेपछि अस्पताल पुगेकी महिलाले सुरक्षित रूपमा बच्चा जन्माउन पाउनुपर्ने हो। तर, अस्पतालमा मागिएको पैसा तिर्न नसक्दा उनलाई बाहिर निकालिएको आरोप छ। घटना विवरणअनुसार मंगलबार राति करिब दुई बजे अस्पतालको गेटबाहिर सडकमा नै उनले बच्चा जन्माइन्।
सुत्केरी गराउन अस्पताल पुगेकी महिलाले अस्पतालकै गेटबाहिर बच्चा जन्माउनुपर्ने अवस्था कसरी आयो ?

यो प्रश्न केवल एउटा परिवारको पीडासँग सम्बन्धित छैन। यो सरकारी अस्पतालको सेवा, गरिब तथा विपन्न नागरिकको उपचारमा पहुँच र स्वास्थ्यकर्मीको मानवीय संवेदनासँग जोडिएको विषय हो।

गरिबका लागि अस्पताल कि पैसा तिर्न सक्नेका लागि मात्र ?
गजेन्द्रनारायण सिंह अस्पताल सप्तरीका गरिब तथा विपन्न नागरिकका लागि उपचारको महत्वपूर्ण आधार हो। आर्थिक अवस्था कमजोर भएका नागरिकले सरकारी अस्पतालबाट सहज र सुरक्षित उपचार पाउने अपेक्षा गर्छन्। तर, सुत्केरी गराउन मागिएको रकम तिर्न नसक्दा अस्पतालबाट निकालिएको आरोप सत्य हो भने यो गम्भीर विषय हो।

पैसा नहुँदा अस्पतालको ढोकाबाट फर्काइएकी गर्भवती महिलाले सडकमा बच्चा जन्माउनुपर्ने अवस्था आउनु स्वास्थ्य सेवाको सामान्य कमजोरी होइन, मानवीय संवेदनामाथिको प्रश्न हो।

घटनाको सत्यतथ्य छानबिन होस्
घटनाबारे अस्पताल प्रशासन, सम्बन्धित स्वास्थ्यकर्मी र पीडित परिवारको भनाइ सार्वजनिक हुन आवश्यक छ। महिलालाई अस्पतालबाट किन निकालियो रु अस्पतालले कति रकम मागेको थियो रु रकम तिर्न नसक्दा उपचार रोकिएको हो रु वा घटनाको वास्तविक कारण अर्कै हो रु
यी प्रश्नको जवाफ निष्पक्ष छानबिनबाट मात्र स्पष्ट हुन सक्छ।

त्यसैले घटनाको सत्यतथ्य तत्काल छानबिन हुनुपर्छ। छानबिनबाट दोषी देखिएमा सम्बन्धित व्यक्तिमाथि तत्काल कारबाही गरिनुपर्छ। सुत्केरी हुने अवस्थामा रहेकी महिलालाई सुरक्षित प्रसूति सेवा उपलब्ध गराउनु अस्पतालको आधारभूत जिम्मेवारी हो। आर्थिक अभावका कारण कुनै गर्भवती महिलाले उपचारबाट वञ्चित हुनुपर्ने अवस्था आउनु हुँदैन।

राज्यले नागरिकलाई स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउने हो भने त्यसको पहिलो परीक्षा गरिब, विपन्न र असहाय नागरिकले अस्पतालमा पाउने व्यवहारबाट हुन्छ। अस्पतालको गेटबाहिर बच्चा जन्मिएको यो घटना सत्य हो भने यसले केवल एउटा अस्पतालको कमजोरी देखाउँदैन, गरिब नागरिकको स्वास्थ्य अधिकारमाथि गम्भीर प्रश्न उठाउँछ।
घटनाको सत्यतथ्य बाहिर ल्याउन, दोषीमाथि कारबाही गर्न र भविष्यमा यस्तो घटना दोहोरिन नदिन सम्बन्धित निकाय गम्भीर बन्न आवश्यक छ।